Shloka 15

Bhīṣma–Jāmadagnya-saṃvādaḥ

Bhishma’s account of the encounter with Rāma Jāmadagnya

Devanagari script

ततस्तस्मिन्‌ बाणवर्षे व्यतीते शरीौघेण प्रत्यवर्ष गुरुं तम्‌ । स विक्षतो मार्गणैर््रह्यराशि- देहादसक्तं मुमुचे भूरि रक्तम्‌,जब उनकी बाण-वर्षा समाप्त हुई, तब मैंने भी बदलेमें गुरुदेवपर बाणसमूहोंकी बौछार आरम्भ कर दी। वे ब्रह्मराशि महात्मा मेरे बाणोंसे क्षत-विक्षत होकर अपने शरीरसे अधिकाधिक रक्तकी धारा बहाने लगे

Transliteration

tatastasmīn bāṇavarṣe vyatīte śaraughena pratyavarṣa guruṃ tam | sa vikṣato mārgaṇair brahmarāśi-dehād asaktaṃ mumuce bhūri raktaṃ ||

Translation

त्यांची बाणवृष्टी थांबताच मीही प्रत्युत्तर म्हणून त्या पूज्य गुरुदेवांवर बाणांचे दाट वर्षाव सुरू केले. माझ्या बाणांनी जखमी होऊन तो महातपस्वी आपल्या विदीर्ण देहातून प्रचंड रक्तधारा सोडू लागला।

Word by Word

ततःthen, thereafter

तस्मिन्in that

बाणवर्षेin the shower of arrows

व्यतीतेhaving passed/ended

शरौघेणwith a mass/stream of arrows

प्रत्यवर्षम्I rained back (arrows), I showered in return

गुरुम्the teacher, the venerable one

तम्him

सःhe

विक्षतःwounded, cut up

मार्गणैःby arrows

ब्रह्मराशि-देहात्from (his) body that is a mass of brahman/ascetic power

असक्तम्unattached, not clinging (freely flowing)

मुमुचेhe released/let flow

भूरिmuch, abundant

रक्तम्blood

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

guru (preceptor, implied opponent in the duel)

arrows (bāṇa/śara/mārgaṇa)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes