Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

उलूकदूतवाक्यम् / Ulūka’s Message to the Pāṇḍavas

वैशम्पायन उवाच (तच्छुत्वा वचनं तस्य विजयस्य हि धीमत: ।) विनिवर्त्य ततो रुक्मी सेनां सागरसंनिभाम्‌ | दुर्योधनमुपागच्छत्‌ तथैव भरतर्षभ,वैशम्पायनजी कहते हैं--भरतश्रेष्ठ! उन परम बुद्धिमान्‌ अर्जुनका यह वचन सुनकर रुक्मी अपनी समुद्र-सदूश विशाल सेनाको लौटाकर उसी प्रकार दुर्योधनके पास गया

vaiśampāyana uvāca | tac chrutvā vacanaṃ tasya vijayasya hi dhīmataḥ | vinivartya tato rukmī senāṃ sāgarasaṃnibhām | duryodhanam upāgacchat tathaiva bharatarṣabha ||

वैशंपायन म्हणाले—भरतश्रेष्ठ! त्या परम बुद्धिमान विजय (अर्जुन) याचे वचन ऐकून रुक्मीने सागरासारखी विशाल सेना परत फिरवली आणि पूर्वीप्रमाणेच दुर्योधनाकडे गेला.

तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
वचनम्speech, words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Accusative, Singular
तस्यof him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
विजयस्यof Vijaya (Arjuna)
विजयस्य:
TypeNoun
Rootविजय
FormMasculine, Genitive, Singular
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
धीमतःof the wise/intelligent
धीमतः:
TypeAdjective
Rootधीमत्
FormMasculine, Genitive, Singular
विनिवर्त्यhaving turned back/caused to return
विनिवर्त्य:
TypeVerb
Rootनि-√वृत् (वर्तते/वर्तयति)
Formक्त्वा (absolutive/gerund, lyap-form), Causative sense (usage), Non-finite
ततःthen, from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
रुक्मीRukmi
रुक्मी:
Karta
TypeNoun
Rootरुक्मिन्/रुक्मी (नाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
सेनाम्army
सेनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसेना
FormFeminine, Accusative, Singular
सागर-संनिभाम्ocean-like, resembling the sea
सागर-संनिभाम्:
TypeAdjective
Rootसागर + संनिभ
FormFeminine, Accusative, Singular
दुर्योधनम्Duryodhana
दुर्योधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Accusative, Singular
उपागच्छत्approached, went to
उपागच्छत्:
TypeVerb
Rootउप-√गम्
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular, Parasmaipada
तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
भरत-ऋषभO bull of the Bharatas (best of Bharatas)
भरत-ऋषभ:
TypeNoun
Rootभरत + ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vijaya (Arjuna)
R
Rukmī
D
Duryodhana
B
Bharatarṣabha (Janamejaya)