Previous Verse
Next Verse

Shloka 176

Adhyāya 152: Kaurava-sainyavibhāgaḥ

Division and Standardization of the Kaurava Host

हृष्टरूपा महात्मानो निवासाय महीक्षिताम्‌ । “आज ही यह घोषणा करा दी जाय कि कल खबेरे ही युद्धके लिये प्रस्थान करना है। इसमें विलम्ब नहीं होना चाहिये।' दुर्योधनका यह आदेश सुनकर “बहुत अच्छा--ऐसा ही होगा” यह प्रतिज्ञा करके महामना कर्ण आदिने अत्यन्त प्रसन्न होकर सबेरा होते ही राजाओंके निवासके लिये शिविर बनवाने आरम्भ कर दिये

vaiśampāyana uvāca | hṛṣṭarūpā mahātmāno nivāsāya mahīkṣitām | “adyaiva iyaṃ ghoṣaṇā karā dīyate yat śvaḥ prātaḥ eva yuddhāya prasthātavyaṃ; atra vilambo na kartavyaḥ” iti | duryodhanasya etad ājñāṃ śrutvā “bahu sādhu—tathaiva bhaviṣyati” iti pratijñāya mahāmanā karṇādayaḥ paramaprasannāḥ prātaḥkāle eva rājñāṃ nivāsārthaṃ śibirāṇi kārayitum ārabdhavantaḥ ||

वैशंपायन म्हणाले—हर्षित मनाचे महात्मे राजांच्या निवासाची व्यवस्था करू लागले. दुर्योधनाने आज्ञा केली—“आजच जाहीर करा की उद्या पहाटेच युद्धासाठी प्रस्थान करायचे आहे; विलंब होता कामा नये.” ही आज्ञा ऐकून महामना कर्ण व इतर अत्यंत आनंदित झाले आणि “उत्तम—असेच होईल” अशी प्रतिज्ञा करून, पहाट होताच राजांच्या निवासासाठी शिबिरे उभारण्यास सुरुवात केली.

हृष्टdelighted, joyful
हृष्ट:
Karta
TypeAdjective
Rootहृष्ट
FormMasculine, Nominative, Plural
रूपाःin form/appearance (i.e., having an appearance)
रूपाः:
Karta
TypeNoun
Rootरूप
FormMasculine, Nominative, Plural
महात्मानःgreat-souled ones
महात्मानः:
Karta
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Nominative, Plural
निवासायfor residence/dwelling
निवासाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootनिवास
FormMasculine, Dative, Singular
महीक्षिताम्of the kings (earth-protectors)
महीक्षिताम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहीक्षित्
FormMasculine, Genitive, Plural

वैशम्पायन उवाच

वैशम्पायन (Vaiśampāyana)
दुर्योधन (Duryodhana)
कर्ण (Karṇa)
राजानः/महीक्षितः (kings)