Shloka 33
Kaurava Mobilization at Kurukṣetra (Duryodhana Orders War Preparations) / कुरुक्षेत्रे धार्तराष्ट्र-सैन्यसज्जा
भीमसेनने कहा--राजेन्द्र! ट्रपदकुमार शिखण्डी पितामह भीष्मका वध करनेके लिये ही उत्पन्न हुआ है। यह बात यहाँ पधारे हुए सिद्धों एवं महर्षियोंने बतायी है! संग्रामभूमिमें जब वह अपना दिव्यास्त्र प्रकट करता है
yudhiṣṭhira uvāca | sarvasya jagatas tāta sārāsāraṃ balābalam | sarvaṃ jānāti dharmātmā matam eṣāṃ ca keśavaḥ ||
भीमसेन म्हणाला—राजेंद्र! द्रुपदपुत्र शिखंडी पितामह भीष्मवधासाठीच उत्पन्न झाला आहे—असे येथे आलेल्या सिद्धांनी व महर्षींनी सांगितले आहे. रणभूमीवर तो जेव्हा आपले दिव्यास्त्र प्रकट करतो, तेव्हा लोकांना त्याचे रूप महात्मा परशुरामासारखे दिसते. युद्धात शिखंडीला मारू शकेल असा कोणताही वीर मला दिसत नाही. राजन्! महाव्रती भीष्म रथावर बसून अस्त्र-शस्त्रांनी सज्ज होऊन समोर येतील, तेव्हा रथ-द्वंद्वात शूर शिखंडीखेरीज दुसरा कोणी त्यांना मारू शकणार नाही. म्हणून माझ्या मते तोच प्रधान सेनापती होण्यास योग्य आहे. युधिष्ठिर म्हणाला—तात! धर्मात्मा केशव संपूर्ण जगाचे सार-असार आणि बल-अबल जाणतो; तसेच या विषयात या सर्व राजांचे मतही त्याला पूर्णपणे ज्ञात आहे.
युधिषछिर उवाच
Educational Q&A
Sound leadership requires discernment—knowing what is truly valuable versus hollow, and what is genuine strength versus weakness. Yudhiṣṭhira points to Kṛṣṇa as the one who sees these realities clearly and also understands the collective counsel of the kings.
In the Udyoga Parva’s war-preparation context, Yudhiṣṭhira defers to Kṛṣṇa’s superior judgment. He states that Kṛṣṇa already knows both the real merits of the situation and the opinions of the assembled rulers, implying that decisions should align with Kṛṣṇa’s informed guidance.