Shloka 11
Kṛṣṇasya Karṇam Prati Sāntvavacana
Kṛṣṇa’s Conciliatory Address to Karṇa
अस्ति मे बलमित्येव सहसा त्वं तितीर्षसि । सग्राहनक्रमकरं गज्रावेगमिवोष्णगे
asti me balam ity eva sahasā tvaṁ titīrṣasi | sa-grāha-nakra-makaraṁ gaṅgā-vegam ivōṣṇage ||
‘माझ्याकडे बळ आहे’ असेच मानून तू सहसा पार जाऊ पाहतोस. पावसाळ्यात घडियाळ, मगरी व मकरांनी भरलेल्या गंगेच्या प्रचंड प्रवाहाला केवळ दोन्ही बाहूंच्या जोरावर पोहून पार करावे, अशी मूर्खाची इच्छा जशी असते, तसाच तू आपल्या पराक्रमावरच भरोसा ठेवून पांडव-सेनेला घाईघाईने लंघून जाण्याची इच्छा धरतोस.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma warns against overconfidence and impulsive action: mere belief in one’s strength is not enough when facing overwhelming danger. Ethical leadership requires sober assessment, restraint, and respect for realities rather than pride-driven haste.
In Udyoga Parva’s pre-war counsel, Bhīṣma addresses a warrior’s rash intention to break through the Pāṇḍava forces. He illustrates the folly with a vivid simile: trying to swim the monsoon-swollen Gaṅgā filled with deadly aquatic beasts—an act likely to end in ruin.