Next Verse

Shloka 1

Udyoga-parva Adhyāya 137 — Bhīṣma–Droṇa Counsel and the Ethics of Restraint

इस प्रकार श्रीमह्या भारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत भगवद्यानपर्वनें कुन्तीवाक्यविषयक एक सौ सैंतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १३७ ॥। ऑपन--माजल बछ। अकाल अष्टात्रिशरदाधिकशततमो< ध्याय: भीष्म और द्रोणका दुर्योधनको समझाना वैशम्पायन उवाच कुन्त्यास्तु वचन श्रुत्वा भीष्मद्रोणी महारथौ । दुर्योधनमिदं वाक्यमूचतु: शासनातिगम्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! कुन्तीका कथन सुनकर महारथी भीष्म और द्रोणने अपनी आज्ञाका उल्लंघन करनेवाले दुर्योधनसे इस प्रकार कहा--

vaiśampāyana uvāca

kuntyāstu vacanaṃ śrutvā bhīṣmadroṇī mahārathau |

duryodhanam idaṃ vākyam ūcatuḥ śāsanātigam ||

वैशंपायन म्हणाले—जनमेजया! कुंतीचे वचन ऐकून महारथी भीष्म व द्रोण यांनी मर्यादा ओलांडणाऱ्या दुर्योधनाला असे सांगितले.

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
कुन्त्याःof Kuntī
कुन्त्याः:
TypeNoun
Rootकुन्ती
FormFeminine, Genitive, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada-usage
भीष्मःBhīṣma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
द्रोणःDroṇa
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Nominative, Singular
महारथौthe two great chariot-warriors
महारथौ:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Dual
दुर्योधनम्Duryodhana
दुर्योधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Accusative, Singular
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
वाक्यम्statement/speech
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
ऊचतुःthe two said
ऊचतुः:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Dual, Parasmaipada
शासनातिगम्one who transgresses command/authority
शासनातिगम्:
TypeAdjective
Rootशासनातिग
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
K
Kuntī
B
Bhīṣma
D
Droṇa
D
Duryodhana