Shloka 25
उद्योगपर्व अध्याय १३३ — संजये मातृउपदेशः
Udyoga Parva Adhyaya 133 — A Mother’s Counsel to Saṃjaya
नाम विश्राव्य वै संख्ये शत्रूनाहूय दंशितान् । सेनाग्रं चापि विद्राव्य हत्वा वा पुरुषं वरम्,वीर पुरुष युद्धमें अपना नाम सुनाकर, कवचधारी शत्रुओंको ललकारकर, सेनाके अग्रभागको खदेड़कर अथवा शत्रुपक्षके किसी श्रेष्ठ पुरुषका वध करके जभी उत्तम युद्धके द्वारा महान् यश प्राप्त कर लेता है, तभी उसके शत्रु व्यथित होते और उसके सामने मस्तक झुकाते हैं
nāma viśrāvya vai saṅkhye śatrūn āhūya daṃśitān | senāgraṃ cāpi vidrāvya hatvā vā puruṣaṃ varam ||
रणांगणात वीर प्रथम आपले नाव दुमदुमवतो, कवचधारी शत्रूंना ललकारतो, शत्रुसैन्याचा अग्रभाग पिटाळून लावतो, किंवा विरोधी पक्षातील एखाद्या श्रेष्ठ योद्ध्याचा वध करतो. अशा उत्तम युद्धाने तो महान् यश मिळवतो; तेव्हाच शत्रू व्यथित होऊन त्याच्यासमोर मस्तक झुकवितात।
पुत्र उवाच
Educational Q&A
Renown in a righteous warrior’s code is not mere boasting: it is earned through demonstrable courage and effectiveness—openly challenging the foe, breaking the enemy’s front, or defeating a leading champion—so that the opponent’s morale collapses and they submit.
The speaker (identified only as ‘the son’) describes battlefield conduct: a hero announces his identity, calls out armoured adversaries, routs the enemy vanguard, or kills a foremost warrior; through such deeds he gains great fame and compels enemies to bow.