Shloka 17
Udyoga-parva Adhyāya 126 — Kṛṣṇa’s Indictment of Misrule and the Varuṇa Analogy (कृष्णवाक्यं–धर्मपाशदृष्टान्तः)
Devanagari script
ते वयं वीरशयन प्राप्स्यामो यदि संयुगे । अप्रणम्यैव शत्रूणां न नस्तप्स्यन्ति माधव,“अतः माधव! हम अपने शत्रुओंके सामने नतमस्तक न होकर यदि युद्धमें वीरशय्याको प्राप्त हों तो इससे हमारे भाई-बन्धुओंको संताप नहीं होगा
Transliteration
te vayaṁ vīraśayanaṁ prāpsyāmo yadi saṁyuge | apraṇamyaiva śatrūṇāṁ na nas tapsyanti mādhava ||
Translation
वैशंपायन म्हणाले— “हे माधवा! जर आम्ही रणांगणात शत्रूंना कधीही न वाकता वीरशय्येला प्राप्त झालो, तर आमच्या कारणाने आमचे स्वजन लज्जा वा शोकाने संतप्त होणार नाहीत।”
Word by Word
तेthey / those (men)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormCommon, Nominative, Plural
वीरशयनम्hero's bed (death on the battlefield)
वीरशयनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवीरशयन
FormNeuter, Accusative, Singular
प्राप्स्यामःwe shall attain
प्राप्स्यामः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + आप्
FormSimple Future (Luṭ), First, Plural, Parasmaipada
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
FormMasculine, Locative, Singular
अप्रणम्यnot having bowed
अप्रणम्य:
TypeVerb
Rootअ + प्र + नम्
FormAbsolutive (Gerund, -ya), Parasmaipada (sense)
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
शत्रूणाम्of enemies
शत्रूणाम्:
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Genitive, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
नःof us / our
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormCommon, Genitive, Plural
तप्स्यन्तिwill grieve / will be pained
तप्स्यन्ति:
TypeVerb
Rootतप्
FormSimple Future (Luṭ), Third, Plural, Parasmaipada
माधवO Madhava (Krishna)
माधव:
TypeNoun
Rootमाधव
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaM
Mādhava (Kṛṣṇa)Ś
śatravaḥ (enemies)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes