Shloka 75
राजन! भरतश्रेष्ठ! हरिवंशपर्वमें भी प्रत्येक पारणके समय ब्राह्मणोंको यथावत् रूपसे खीर भोजन कराये ।।
rājan bharataśreṣṭha harivaṁśaparvaṇi api pratyeka-pāraṇa-kāle brāhmaṇān yathāvat kṣīra-bhojanaṁ bhojayet. samāpya sarvāḥ prayataḥ saṁhitāḥ śāstra-kovidaḥ śubhe deśe niveśya atha kṣaumavastrābhisaṁvṛtāḥ.
वैशंपायन म्हणाले—हे राजन्, भरतश्रेष्ठ! हरिवंशपर्वातही प्रत्येक पारणाच्या वेळी ब्राह्मणांना यथाविधी खीर भोजन द्यावे. सर्व संहितांचे पाठ-समापन सावधपणे करून शास्त्रवेत्ता पुरुषाने त्या उत्तम क्षौम/रेशमी वस्त्रात गुंडाळून शुभ स्थानी ठेवाव्यात. नंतर स्नानादि करून शुद्ध होऊन श्वेत वस्त्रे, पुष्पमाळा व आभूषणे धारण करावीत आणि चंदन, माल्य इत्यादी उपचारांनी त्या संहिता-पुस्तकांची स्वतंत्रपणे विधिपूर्वक पूजा करावी. पूजेच्या वेळी चित्त एकाग्र व शुद्ध ठेवून उत्तम भक्ष्य, भोजन, पेय, माल्य व अन्य मनोहर वस्तू भेटरूपाने अर्पण कराव्यात.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches dharmic completion of sacred study: conclude recitation with generosity (feeding Brāhmaṇas), preserve the text respectfully (wrapping and placing manuscripts in an auspicious place), and perform worship with personal purity and mental concentration—treating scripture as a sacred trust.
In Vaiśampāyana’s instruction to the king, the focus shifts to proper observances connected with the Mahābhārata/Harivaṁśa textual tradition: how to mark the end of recitations, honour learned guests, and ritually venerate and safeguard the completed saṁhitā-manuscripts with offerings and disciplined conduct.