Previous Verse
Next Verse

Mahabharata — Svargarohana Parva, Shloka 366

अड्के परमनारीणां सुखसुप्तो विबुध्यते । चन्द्रमासे भी अधिक कमनीय मुखोंद्वारा सुशोभित होनेवाली सुन्दरी दिव्याड्रनाएँ उसकी सेवामें रहती हैं तथा सुरसुन्दरियोंके अंकमें सुखसे सोया हुआ वह पुरुष उन्हींकी मेखलाओंके खन-खन शब्दों और नूपुरोंकी मधुर झनकारोंसे जगाया जाता है

aṅke paramanārīṇāṃ sukhasupto vibudhyate | candramāsebhyaḥ adhika-kamanīya-mukhadvārā suśobhitaḥ saḥ | suśoṇitāḥ divyāpsarasaḥ tasya sevāyāṃ tiṣṭhanti tathā surasundarīṇām aṅke sukhena suptaḥ sa puruṣaḥ tābhir mekhalānāṃ khaṇa-khaṇa-śabdaiḥ nūpurāṇāṃ madhura-jhaṅkāraiś ca jāgaryate ||

वैशंपायन म्हणाले— परमसुंदरी स्त्रियांच्या अंकात तो सुखाने झोपतो आणि मग जागा होतो। चंद्रापेक्षाही अधिक मनोहर मुखांनी शोभणाऱ्या दिव्य अप्सरा त्याची सेवा करीत असतात; आणि त्या स्वर्गीय कन्यांच्या मांडीवर सुखाने निजलेल्या त्याला त्यांच्या मेखलांच्या खणखणाटाने व नूपुरांच्या मधुर झंकाराने जाग येते।

अङ्केin the lap
अङ्के:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअङ्क
FormMasculine, Locative, Singular
परमनारीणाम्of the supreme women (celestial beauties)
परमनारीणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपरमनारी
FormFeminine, Genitive, Plural
सुखसुप्तःsleeping comfortably
सुखसुप्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुखसुप्त
FormMasculine, Nominative, Singular
विबुध्यतेwakes up / is awakened
विबुध्यते:
Karta
TypeVerb
Root√बुध्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Active (middle endings)

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
apsarases (celestial nymphs)
S
surasundarīs (heavenly maidens)
M
moon (candramā)

Educational Q&A

The verse highlights svarga as a realm where merit yields refined pleasures; ethically, it frames enjoyment as a consequence of past puṇya, while implicitly reminding that such rewards are still within the cycle of karma and are not the final liberation.

Vaiśampāyana describes a man in heaven being attended by apsarases; he sleeps in their embrace and is awakened by the musical sounds of their ornaments, illustrating the luxurious atmosphere of svarga.