Shloka 22
Adharmic Victory as Unstable; Rules of Restraint, Mediation, and Conciliation (अधर्मविजय-अध्रुवत्व तथा क्षमा-नयः)
Devanagari script
राजा दिवोदास अन्निहोत्र, यज्ञका अंगभूत हविष्य तथा भोजन भी हर लाये थे। इसीसे वे तिरस्कृत हुए ।। सराजकानि राष्ट्राणि नाभागो दक्षिणां ददौ | अन््यत्र श्रोत्रियस्वाच्च तापसार्थाच्च भारत
Transliteration
sarājakāni rāṣṭrāṇi nābhāgo dakṣiṇāṃ dadau | anyatra śrotriyasvāc ca tāpasārthāc ca bhārata ||
Translation
भीष्म म्हणाले—हे भारत! नाभागाने राजाविना असलेल्या राष्ट्रांना दक्षिणा दिली नाही. फक्त दोन अपवाद ठेवले—श्रोत्रिय (वेदज्ञ गृहस्थ) याचा हक्क असेल तर, किंवा तापसांच्या निर्वाहासाठी असेल तर.
Word by Word
सराजकानिhaving (no) king / kingless
सराजकानि:
Karta
TypeAdjective
Rootसराजक
FormNeuter, Nominative, Plural
राष्ट्राणिkingdoms, realms
राष्ट्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootराष्ट्र
FormNeuter, Nominative, Plural
नाभागःNābhāga (proper name)
नाभागः:
Karta
TypeNoun
Rootनाभाग
FormMasculine, Nominative, Singular
दक्षिणाम्the sacrificial fee, honorarium
दक्षिणाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदक्षिणा
FormFeminine, Accusative, Singular
ददौgave
ददौ:
TypeVerb
Rootदा (ददाति)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
अन्यत्रelsewhere, except
अन्यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र
श्रोत्रियस्वात्from a learned Vedic man (śrotriya)
श्रोत्रियस्वात्:
Apadana
TypeNoun
Rootश्रोत्रिय
FormMasculine, Ablative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तापसार्थात्from the purpose/benefit of ascetics (for ascetics)
तापसार्थात्:
Apadana
TypeNoun
Rootतापसार्थ
FormMasculine, Ablative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaB
Bhārata (Yudhiṣṭhira)N
NābhāgaR
rāṣṭra (kingdoms)D
dakṣiṇā (sacrificial fee)Ś
śrotriya (Vedic scholar)T
tāpasa (ascetic)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes