Shloka 5
धर्म्यविजय-नियमाः
Rules for Dharmic Victory in Kṣatriya Engagement
अशस्त्रं क्षत्रियं मत्वा शस्त्र गृह्लाद् यथापर: । त्राणायाप्यसमर्थ त॑ं मन्यमानमतीव च,यदि उस देशका क्षत्रिय शस्त्रहीन हो और अपनी रक्षा करनेमें भी अपनेको अत्यन्त असमर्थ मानता हो तो वहाँका क्षत्रियेतर मनुष्य भी देशकी रक्षाके लिये शस्त्र ग्रहण कर सकता है
aśastraṃ kṣatriyaṃ matvā śastraṃ gṛhṇīyād yathāparaḥ | trāṇāyāpy asamarthaṃ taṃ manyamānam atīva ca ||
भीष्म म्हणाले—जर त्या देशातील क्षत्रिय शस्त्रहीन असेल आणि स्वतःचे रक्षण करण्यासही स्वतःला अत्यंत असमर्थ मानत असेल, तर देशरक्षणासाठी तेथील क्षत्रियेतर मनुष्यही शस्त्र धारण करू शकतो.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Protection of society is paramount: when the designated protector (the kshatriya) is unarmed and truly unable to defend, the responsibility may shift in an emergency, allowing even those outside the warrior role to take up arms for defense.
In Bhishma’s instruction on dharma in the Shanti Parva, he outlines an emergency principle: if the local kshatriya cannot protect the realm, others may legitimately assume the defensive function to safeguard the country and its people.