Shloka 27
उतथ्योपदेशः—राजधर्मः, दर्पनिग्रहः, प्रजारक्षणम्
Utathya’s Instruction: Royal Dharma, Restraint of Pride, Protection of Subjects
दर्पो नाम श्रिय: पुत्रो जज्ञेडधर्मादिति श्रुति: । तेन देवासुरा राजन् नीता: सुबहवो व्ययम्,राजन! सम्पत्तिका पुत्र है दर्प, जो अधर्मके अंशसे उत्पन्न हुआ है, यह श्रुतिका कथन है। उस दर्पने बहुतसे देवताओं, असुरों और राजर्षियोंका विनाश कर डाला है। अतः भूपाल! अब भी चेतो। जो दर्पको जीत लेता है, वह राजा होता है और जो उससे पराजित हो जाता है, वह दास बन जाता है
darpo nāma śriyaḥ putro jajñe ’dharmād iti śrutiḥ | tena devāsurā rājan nītāḥ subahavo vyayam ||
उतथ्य म्हणाला—राजन्! श्रुतीप्रमाणे ‘दर्प’ नावाचा अभिमान हा श्री (सम्पत्ती)चा पुत्र असून अधर्मापासून उत्पन्न झाला आहे. त्या दर्पाने, हे नरेश, अनेक देव व असुरांना विनाशाकडे नेले आहे. म्हणून, हे भूपाल, आताही सावध हो: जो दर्पाला जिंकतो तोच खरा राजा; आणि जो त्याच्यापुढे हरतो तो दास होतो.
उतथ्य उवाच
Educational Q&A
Pride (darpa) is portrayed as a destructive force rooted in adharma: it ruins even the mighty (gods and asuras). True kingship is defined ethically as mastery over pride; failure to master it turns a ruler into a slave of his own passions.
Utathya instructs a king, personifying Pride as Darpa—born from Prosperity (Śrī) yet originating in Adharma—and warns that this Pride has caused widespread downfall. He urges the king to remain alert and to conquer pride to preserve rightful rule.