Shloka 24
अरण्यवृत्ति-वैराग्योपदेशः | Forest Discipline and the Program of Non-Attachment
Devanagari script
अलाभे सति वा लाभे समदर्शी महातपा: । न जिजीविषुवत् किंचिन्न मुमूर्षवदाचरन्,कुछ मिले या न मिले, दोनों ही अवस्थामें मेरी दृष्टि समान होगी। मैं महान् तपमें संलग्न रहकर ऐसा कोई आचरण नहीं करूँगा, जिसे जीने या मरनेकी इच्छावाले लोग करते हैं
Transliteration
alābhe sati vā lābhe samadarśī mahātapāḥ | na jijīviṣuvat kiñcin na mumūrṣuvad ācaran |
Translation
लाभ झाला किंवा नाही—दोन्ही अवस्थांत माझी दृष्टी समच राहील. महान तप व संयमात स्थित राहून मी असे कोणतेही आचरण करणार नाही जे जगण्याच्या आसक्तांनी करावे, किंवा मरण्याच्या आसक्तांनी करावे.
Word by Word
अलाभेin non-attainment / in loss
अलाभे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअलाभ
FormMasculine, Locative, Singular
सतिbeing (when there is)
सति:
Adhikarana
TypeVerb
Rootअस्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Locative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
लाभेin gain / in attainment
लाभे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलाभ
FormMasculine, Locative, Singular
समदर्शीequanimous / seeing equally
समदर्शी:
Karta
TypeAdjective
Rootसमदर्शिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
महातपाःa great ascetic
महातपाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहातपस्
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
जिजीविषुवत्like one desiring to live
जिजीविषुवत्:
Karana
TypeAdjective
Rootजिजीविषु
FormMasculine, Instrumental, Singular
किंचित्anything
किंचित्:
Karma
TypePronoun
Rootकिंचित्
FormNeuter, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
मुमूर्षुवत्like one desiring to die
मुमूर्षुवत्:
Karana
TypeAdjective
Rootमुमूर्षु
FormMasculine, Instrumental, Singular
आचरन्acting / behaving
आचरन्:
Karta
TypeVerb
Rootआ-चर्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Characters & Entities
Y
YudhiṣṭhiraVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes