Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Treasury Security, Protection of Informants, and the Kalakavṛkṣīya Exemplum (Śānti Parva 83)

उन्होंने क्षेमदर्शीके सारे देशमें, उस राज्यका समाचार जाननेके लिये एक कौएको पिंजड़ेमें बाँधकर साथ ले बड़ी सावधानीके साथ बारंबार चक्कर लगाया ।। अधीध्वं वायसीं विद्यां शंसन्ति मम वायसा: । अनागतमतीतं च यच्च सम्प्रति वर्तते,घूमते समय वे लोगोंसे कहते थे, 'सज्जनो! तुमलोग मुझसे वायसी विद्या (कौओंकी बोली समझनेकी कला) सीखो। मैंने सीखी है, इसलिये कौए मुझसे भूत, भविष्य तथा इस समय जो वर्तमान है, वह सब बता देते हैं!

adhīdhvaṁ vāyasīṁ vidyāṁ śaṁsanti mama vāyasāḥ | anāgatam atītaṁ ca yac ca samprati vartate ||

फिरताना ते लोकांना म्हणत—“सज्जनो! माझ्याकडून वायसी-विद्या शिका—कावळ्यांची बोली समजण्याची कला. मी ती साधली आहे; म्हणून कावळे मला भूत, भविष्य आणि आत्ता जे घडते आहे ते सर्व सांगतात.”

अधीध्वम्learn (you all)!
अधीध्वम्:
TypeVerb
Rootअधि-इ (धा/इ धातु; लोट्-आदेशरूपम्)
Formलोट्, परस्मैपदम्, मध्यम, बहुवचनम्, कर्तरि
वायसीम्the crow-related (art)
वायसीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवायसी (स्त्री)
Formस्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
विद्याम्knowledge, art
विद्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootविद्या
Formस्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
शंसन्तिthey proclaim, they say
शंसन्ति:
TypeVerb
Rootशंस्
Formलट्, परस्मैपदम्, प्रथम, बहुवचनम्, कर्तरि
ममof me, my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formत्रिलिङ्गम्, षष्ठी, एकवचनम्
वायसाःcrows
वायसाः:
Karta
TypeNoun
Rootवायस
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, बहुवचनम्
अनागतम्the future (what has not come)
अनागतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनागत
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
अतीतम्the past
अतीतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअतीत
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
and
:
TypeIndeclinable
Root
यत्that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
and
:
TypeIndeclinable
Root
सम्प्रतिnow, at present
सम्प्रति:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसम्प्रति
वर्ततेexists, is happening
वर्तते:
TypeVerb
Rootवृत्
Formलट्, आत्मनेपदम्, प्रथम, एकवचनम्, कर्तरि

भीष्म उवाच

B
Bhishma
C
crows (vāyasāḥ)
V
vayasī-vidyā (art of understanding crows)