Shloka 27
यो न कामाद् भयाल्लोभात् क्रोधाद् वा धर्ममुत्सूजेत् । दक्ष: पर्याप्तवचन: स ते स्यात् प्रत्यनन्तर:,जो कीर्तिको प्रधानता देता है और मर्यादाके भीतर स्थित रहता है, जो सामर्थ्यशाली पुरुषोंसे द्वेघ और अनर्थ नहीं करता है, जो कामनासे, भयसे, लोभसे अथवा क्रोधसे भी धर्मका त्याग नहीं करता, जिसमें कार्यकुशलता तथा आवश्यकताके अनुरूप बातचीत करनेकी पूरी योग्यता हो, वही पुरुष तुम्हारा प्रधानमन्त्री होना चाहिये
yo na kāmād bhayāl lobhāt krodhād vā dharmam utsṛjet | dakṣaḥ paryāptavacanaḥ sa te syāt pratyanantaraḥ ||
जो कामना, भय, लोभ किंवा क्रोधामुळे धर्माचा त्याग करीत नाही, जो कर्मात दक्ष आहे आणि वाणीमध्ये पर्याप्त, मर्यादित व समयोचित आहे—तोच तुझा निकटचा सेवक व प्रधान मंत्री असावा.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should choose a chief aide/minister who remains steadfast in dharma even when provoked by desire, fear, greed, or anger, and who is both practically competent and disciplined in speech.
In the Śānti Parva’s instruction on governance and ethical rule, Bhīṣma lays down criteria for selecting a close attendant or principal minister, emphasizing moral steadiness and administrative competence.