Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)

उच्छिद्यमानमात्मान ज्ञात्वा राजा महामति: । पूर्वापकारिणो हन्याल्लोकद्विष्टांश्व॒ सर्वश:,यदि यह पता लग जाय कि कोई हमारा उच्छेद कर रहा है, तो परम बुद्धिमान्‌ राजा पहलेके अपकारियोंको तथा जनताके साथ द्वेष रखनेवालोंको भी सर्वथा नष्ट कर दे

ucchidyamānam ātmānaṃ jñātvā rājā mahāmatiḥ | pūrvāpakāriṇo hanyāl lokadviṣṭāṃś ca sarvaśaḥ ||

परम बुद्धिमान राजा जेव्हा जाणतो की त्याचे अस्तित्व—राज्य व प्राण—छेदले जात आहे, तेव्हा तो पूर्वी अपकार करणाऱ्यांना आणि प्रजेशी द्वेष धरणाऱ्यांनाही सर्वथा नष्ट करील।

उच्छिद्यमानम्being cut off / being destroyed
उच्छिद्यमानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउत्-छिद् (धातु) → उच्छिद्यमान (कृदन्त)
FormMasculine, Accusative, Singular
आत्मानम्oneself
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
ज्ञात्वाhaving known / realizing
ज्ञात्वा:
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) → ज्ञात्वा
FormAbsolutive (Gerund)
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
महामतिःvery wise / of great intellect
महामतिः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहामति
FormMasculine, Nominative, Singular
पूर्व-अपकारिणःformer wrongdoers / prior offenders
पूर्व-अपकारिणः:
Karma
TypeNoun
Rootअपकारिन्
FormMasculine, Accusative, Plural
हन्यात्should kill / should destroy
हन्यात्:
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular
लोक-द्विष्टान्those who hate the people / public-haters
लोक-द्विष्टान्:
Karma
TypeAdjective
Rootद्विष् (धातु) → द्विष्ट (कृदन्त) / द्विष्ट (विशेषण)
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सर्वशःentirely / in every way
सर्वशः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि

भीष्म उवाच

B
Bhishma
K
king (rājā)
T
the people/public (loka)