Shloka 403
Yudhiṣṭhira’s Lament for Karṇa and Renunciation-Oriented Self-Assessment (शोक-प्रलापः / त्याग-प्रवृत्तिः)
परिग्रहवता तनमे प्रत्यक्षमरिसूदन । शत्रुओंको तपानेवाले अर्जुन! मैं तुम सब लोगोंसे बिदा लेकर वनमें चला जाऊँगा। शत्रुसूदन! श्रुति कहती है कि “संग्रह-परिग्रहमें फँसा हुआ मनुष्य पूर्णतम धर्म (परमात्माका दर्शन) नहीं प्राप्त कर सकता।' इसका मुझे प्रत्यक्ष अनुभव हो रहा है
parigrahavatā tan me pratyakṣam arisūdana | śatrūn tāpan eva arjuna! ahaṃ yuṣmān sarvān vidāya vanam eva gamiṣyāmi | śatrusūdana! śrutiḥ vadati—“saṅgraha-parigraheṣu baddhaḥ manuṣyaḥ pūrṇatamaṃ dharmaṃ (paramātma-darśanam) na prāpnoti” iti | tasya mama pratyakṣam anubhavaḥ vartate |
युधिष्ठिर म्हणाला— हे अरिसूदन! परिग्रह आणि संग्रहाच्या बंधनात अडकलेला मी स्वतःच प्रत्यक्ष पाहतो की परम धर्म—परमात्मदर्शन—मिळत नाही। हे शत्रुतापन अर्जुना! मी तुम्हा सर्वांचा निरोप घेऊन वनात निघून जाईन। श्रुती म्हणते—“संग्रह-परिग्रहात गुंतलेला पुरुष पूर्णतम धर्म प्राप्त करू शकत नाही”; तेच सत्य आज माझा प्रत्यक्ष अनुभव झाले आहे।
युधिछिर उवाच