Shloka 12
राज्ञोऽभिषेकः, अराजकदोषः, दण्डधारणस्य आवश्यकता
Royal Consecration, the Fault of Kinglessness, and the Necessity of Enforcement
मर्दनं परराष्ट्राणां शिष्टार्थ सत्यविक्रम । कुर्वतः पुरुषव्याप्र वन्याश्रमपदं भवेत्,सत्यपराक्रमी पुरुषसिंह युधिष्ठिर! शिष्टपुरुषोंकी रक्षाके लिये अपने शत्रुके राष्ट्रोंको कुचल डालनेवाले राजाको भी वानप्रस्थ-सेवनका फल प्राप्त होता है
mardanaṁ pararāṣṭrāṇāṁ śiṣṭārtha satyavikrama | kurvataḥ puruṣavyāghra vanyāśramapadaṁ bhavet || satyaparākrāmī puruṣasiṁha yudhiṣṭhira | śiṣṭapuruṣāṇāṁ rakṣārthaṁ śatrurāṣṭrāṇi mardayan rājāpi vānaprasthasevanaphalaṁ prāpnoti ||
भीष्म म्हणाले—सत्यपराक्रमी पुरुषसिंह युधिष्ठिरा! शिष्टजनांच्या रक्षणासाठी जो राजा शत्रुराष्ट्रांचे मर्दन करतो, त्यालाही वानप्रस्थाश्रमाचे फल प्राप्त होते।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king’s use of force becomes dharmic when it is disciplined and aimed at protecting the righteous (śiṣṭas) and restraining hostile powers; such protective rulership can yield merit comparable to ascetic practice (vānaprastha).
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma addresses Yudhiṣṭhira and explains that even acts of conquest—when undertaken to safeguard the good and uphold order—can be spiritually meritorious, not merely political.