Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Āśrama-dharma: Duties of the Four Life-Stages (आश्रमधर्मः)

नास्य यज्ञकृतो देवा ईहन्ते नेतरे जना: । ततः सर्वेषु वर्णेषु श्रद्धायज्ञो विधीयते,इस मानसिक यज्ञ करनेवाले यजमानके यज्ञमें देवता और मनुष्य सभी भाग ग्रहण करनेकी अभिलाषा रखते हैं; क्योंकि उसका यज्ञ श्रद्धाके कारण परम पवित्र होता है; अतः श्रद्धाप्रधान यज्ञ करनेका अधिकार सभी वर्णोंको प्राप्त है

nāsya yajñakṛto devā īhante netare janāḥ | tataḥ sarveṣu varṇeṣu śraddhāyajño vidhīyate |

भीष्म म्हणाले—जो यज्ञ करीत नाही, त्याच्या यज्ञात देवही भाग घेण्याची इच्छा करीत नाहीत; इतर लोकही नाहीत. म्हणून सर्व वर्णांसाठी श्रद्धाप्रधान यज्ञाचे विधान आहे; कारण श्रद्धेने केलेला यज्ञ परम पवित्र असतो आणि देव व मनुष्य—दोघांचीही अनुकंपा व सहभागिता आकर्षित करतो. त्यामुळे श्रद्धामय (आंतरिक) यज्ञाचा अधिकार सर्व वर्णांना आहे.

not
:
TypeIndeclinable
Root
अस्यof this (person/one)
अस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
यज्ञकृतःperformers of sacrifice
यज्ञकृतः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञकृत्
FormMasculine, Nominative, Plural
देवाःthe gods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Plural
ईहन्तेdesire/strive for
ईहन्ते:
TypeVerb
Rootईह्
FormPresent (Lat), Third, Plural, Atmanepada
not
:
TypeIndeclinable
Root
इतरेother
इतरे:
Karta
TypeAdjective
Rootइतर
FormMasculine, Nominative, Plural
जनाःpeople
जनाः:
Karta
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Nominative, Plural
ततःtherefore/then
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
वर्णेषुin the varnas/classes
वर्णेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवर्ण
FormMasculine, Locative, Plural
श्रद्धा-यज्ञःthe sacrifice of faith (mental sacrifice)
श्रद्धा-यज्ञः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रद्धायज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
विधीयतेis prescribed/ordained
विधीयते:
TypeVerb
Rootधा (वि + धा)
FormPresent (Lat), Third, Singular, Passive

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
D
devāḥ (gods)
J
janāḥ (people)
V
varṇāḥ (social orders)
Ś
śraddhāyajña (faith-based sacrifice)