Shloka 99
Bhīṣma’s Śara-śayyā Stuti to Vāsudeva and Yogic Preparation for Dehotsarga
Body-Relinquishment
Devanagari script
इति विद्यातपोयोनिरयोनिर्विष्णुरीडित: । वाग्यज्ञेनार्चितो देव: प्रीयतां मे जनार्दन:,जो विद्या और तपके जन्मस्थान हैं, जिनको दूसरा कोई जन्म देनेवाला नहीं है, उन भगवान् विष्णुका मैंने इस प्रकार वाणीरूप यज्ञसे पूजन किया है। इससे वे भगवान् जनार्दन मुझपर प्रसन्न हों
Translation
अशा रीतीने विद्या व तपस्येचे उगम, ज्यांना दुसरा कोणताही कारण-जनक नाही, त्या स्तुत्य विष्णूदेवाचे मी वाणी-रूप यज्ञाने पूजन केले आहे; त्यामुळे भगवान् जनार्दन माझ्यावर प्रसन्न होवोत.
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
विद्याknowledge
विद्या:
TypeNoun
Rootविद्या
FormFeminine, Nominative, Singular
तपःausterity
तपः:
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Nominative, Singular
योनि:source; origin
योनि::
TypeNoun
Rootयोनि
FormFeminine, Nominative, Singular
अयोनि:unborn; having no origin
अयोनि::
TypeAdjective
Rootअयोनि
FormMasculine, Nominative, Singular
विष्णु:Vishnu
विष्णु::
Karta
TypeNoun
Rootविष्णु
FormMasculine, Nominative, Singular
ईडितःpraised
ईडितः:
TypeAdjective
Rootईडित
FormMasculine, Nominative, Singular
वाक्by speech; by words
वाक्:
Karana
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Instrumental, Singular
यज्ञेनby (a) sacrifice
यज्ञेन:
Karana
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Instrumental, Singular
अर्चितःworshipped
अर्चितः:
TypeAdjective
Rootअर्चित
FormMasculine, Nominative, Singular
देवःthe god
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रीयताम्may (he) be pleased
प्रीयताम्:
TypeVerb
Rootप्री
FormImperative (Vidhi-lin), Third, Singular, Atmanepada
मेof me; my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
जनार्दनःJanardana (Vishnu)
जनार्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootजनार्दन
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes