Shloka 26
दानपात्रापात्र-निर्णयः / Determining Worthy Gifts, Recipients, and Permissible Food
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच एवमुक्त: स कृष्णेन राजा राजीवलोचन: । हितार्थ सर्वलोकस्य समुत्तस्थौ महामना:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! श्रीकृष्णके ऐसा कहनेपर कमलनयन महामनस्वी राजा युधिष्छिर सम्पूर्ण जगत्॒के हितके लिये उठ खड़े हुए
Transliteration
Vaiśampāyana uvāca: evam uktaḥ sa kṛṣṇena rājā rājīvalocanaḥ | hitārthaṁ sarvalokasya samuttiṣṭhau mahāmanāḥ ||
Translation
वैशंपायन म्हणाले—जनमेजया! श्रीकृष्णांनी असे सांगितल्यावर कमलनयन, महामनस्वी राजा युधिष्ठिर सर्वलोकांच्या हितासाठी उठून उभा राहिला.
Word by Word
वैशम्पायनःVaishampayana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्तःaddressed; spoken to
उक्तः:
TypeAdjective
Rootवच्
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (kta)
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कृष्णेनby Krishna
कृष्णेन:
Karana
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Instrumental, Singular
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजीव-लोचनःlotus-eyed
राजीव-लोचनः:
TypeAdjective
Rootराजीवलोचन
FormMasculine, Nominative, Singular
हित-अर्थम्for the welfare (purpose)
हित-अर्थम्:
TypeNoun
Rootहितार्थ
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्व-लोकस्यof all the world/people
सर्व-लोकस्य:
TypeNoun
Rootसर्वलोक
FormMasculine, Genitive, Singular
समुत्तस्थौrose up; stood up
समुत्तस्थौ:
TypeVerb
Rootस्था
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada, सम् + उत्
महामनाःgreat-souled
महामनाः:
TypeAdjective
Rootमहामनस्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaK
KṛṣṇaY
Yudhiṣṭhira (the king, rājā; rājīvalocanaḥ)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes