Shloka 14
अहमात्मानमात्मस्थो मार्गमाणो55त्मनो गतिम् । वासार्थिन महाप्रज्ञं चलच्चित्तमुपास्मि ह
aham ātmānam ātmastho mārgaṇo ’tmanaḥ gatim | vāsārthin mahāprājñaṃ calacittam upāsmi ha ||
ब्राह्मण म्हणाला—विषयांपासून निवृत्त होऊन, आत्म्यातच स्थित राहून, मी जीवात्म्याची परमगती—परब्रह्म परमात्मा—याचा शोध घेत आहे; तरीही हे चंचल चित्त, जे महाबुद्धिमान आहे आणि गृहस्थाश्रमात वास शोधत राहते, त्याचीच मी जणू उपासना करीत आहे. म्हणून मी न आसक्तीने बांधलेला आहे, न द्वेषाने ओळखला जाणारा; अंतर्मुक्तीसाठी प्रयत्न करतो, पण मनाची जुनी चालही जाणतो.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Even when one turns away from sense-objects and seeks the highest realization (ātmanaḥ gati), the mind remains restless and habit-driven. The teaching is to recognize this instability without falling into either attachment or aversion, and to continue disciplined inner practice—observing, training, and redirecting the mind toward the Self.
A Brahmin speaker describes his inner state: he is engaged in the quest for the supreme Self while simultaneously dealing with a clever, wandering mind that keeps inclining toward ‘dwelling’ in worldly life. He frames this as a lived tension of spiritual pursuit—neither indulgence nor hatred, but ongoing practice amid mental fluctuation.