Shloka 17
Devanagari script
उपवासमेकरात्र दण्डोत्सगें नराधिप: । विशुद्धोदात्मशुद्धयर्थ त्रिरात्रं तु पुरोहित:,“यदि राजा दण्डनीय पुरुषको दण्ड न दे तो उसे अपनी शुद्धिके लिये एक रातका उपवास करना चाहिये। यदि पुरोहित राजाको ऐसे अवसरपर कर्तव्यका उपदेश न दे तो उसे तीन रातका उपवास करना चाहिये
Translation
जर राजा दंडनीय पुरुषाला दंड देत नाही, तर आपल्या शुद्धीसाठी त्याने एक रात उपवास करावा. आणि अशा प्रसंगी पुरोहिताने राजाला कर्तव्याचा उपदेश केला नाही, तर त्याने आत्मशुद्धीसाठी तीन रात उपवास करावा.
Word by Word
उपवासम्fasting
उपवासम्:
Karma
TypeNoun
Rootउपवास
FormMasculine, Accusative, Singular
एकरात्रम्for one night
एकरात्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootएकरात्र
FormMasculine, Accusative, Singular
दण्डोत्सर्गेin the omission of punishment
दण्डोत्सर्गे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदण्डोत्सर्ग
FormMasculine, Locative, Singular
नराधिपःthe king (lord of men)
नराधिपः:
Karta
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Nominative, Singular
विशुद्धःpurified
विशुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootविशुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
आत्मशुद्ध्यर्थम्for the purpose of self-purification
आत्मशुद्ध्यर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मशुद्ध्यर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
त्रिरात्रम्for three nights
त्रिरात्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootत्रिरात्र
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut/and (contrastive particle)
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
पुरोहितःthe priest (royal chaplain)
पुरोहितः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरोहित
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
व्यास उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes