Shloka 773
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
Devanagari script
रजसा तमसा चैव मानसं समभिप्लुतम् | ऐसा पुरुष जब जन्म लेता है
Transliteration
rajasā tamasā caiva mānasaṃ samabhiplutam |
Translation
वैशंपायन म्हणाले—रजोगुण व तमोगुण यांनी मन पूर्णपणे व्यापून टाकलेले असते. असा पुरुष जेव्हा जन्म घेतो, तेव्हा लोकपितामह ब्रह्म्याची कृपादृष्टी त्याच्यावर होते आणि ते त्याला प्रवृत्तीमार्गात नियुक्त करतात; त्याचे मन रज-तमाच्या प्रवाहात बुडालेलेच राहते।
Word by Word
रजसाby/with rajas (the quality of activity)
रजसा:
Karana
TypeNoun
Rootरजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
तमसाby/with tamas (the quality of darkness/inertia)
तमसा:
Karana
TypeNoun
Rootतमस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मानसम्mind
मानसम्:
Karta
TypeNoun
Rootमानस
FormNeuter, Nominative, Singular
समभिप्लुतम्flooded/overwhelmed
समभिप्लुतम्:
TypeAdjective
Rootसम्-अभि-प्लु (क्त)
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes