Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon

संसारमें जिन लोगोंकी वासनाएँ दग्ध हो गयी हैं और जो पुण्य-पापसे रहित हो गये हैं, उन्हें परम्परासे जो गति प्राप्त होती है, उसका भी आपने वर्णन किया है ।। चतुर्थ्या चैव ते गत्यां गच्छन्ति पुरुषोत्तमम्‌ । एकान्तिनस्तु पुरुषा गच्छन्ति परमं पदम्‌,जो भगवानके अनन्य भक्त हैं, वे साधुपुरुष अनिरुद्ध, प्रद्युम्म और संकर्षणकी अपेक्षा न रखकर वासुदेवसंज्ञक चौथी गतिमें पहुँचकर भगवान्‌ पुरुषोत्तम एवं उनके परमपदको प्राप्त कर लेते हैं

janamejaya uvāca | saṃsāre yeṣāṃ vāsanā dagdhāḥ puṇya-pāpa-vivarjitāś ca, teṣāṃ paramparayā yā gatiḥ prāpyate tām api tvayā varṇitā | caturthyā caiva te gatyāṃ gacchanti puruṣottamam | ekāntinas tu puruṣā gacchanti paramaṃ padam | ye bhagavato 'nanya-bhaktāḥ sādhavaḥ puruṣāḥ, te 'niruddha-pradyumna-saṅkarṣaṇān apekṣām akṛtvā vāsudeva-saṃjñikāṃ caturthīṃ gatiṃ prāpya bhagavantaṃ puruṣottamaṃ tad-uttamaṃ paramaṃ padaṃ ca prāpnuvanti |

संसारात ज्यांच्या वासना दग्ध झाल्या आहेत आणि जे पुण्य-पापरहित झाले आहेत, त्यांना परंपरेने जी गति मिळते, तिचेही आपण वर्णन केले आहे. त्या चौथ्या गतीने ते पुरुषोत्तमाला प्राप्त होतात. परंतु जे एकान्ती—अनन्य भक्त—साधुपुरुष आहेत, ते अनिरुद्ध, प्रद्युम्न आणि संकर्षण यांची अपेक्षा न ठेवता ‘वासुदेव’ संज्ञक चौथ्या गतीत पोहोचून भगवान् पुरुषोत्तम व त्यांचे परम पद प्राप्त करतात.

caturthyāby/through the fourth (state/means)
caturthyā:
Karana
TypeNoun
Rootcaturthī
FormFeminine, Instrumental, Singular
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
evaindeed/just
eva:
TypeIndeclinable
Rooteva
teto you
te:
Sampradana
TypePronoun
Roottvad
FormMasculine, Dative, Singular
gatyāmin the course/way (of going), in the path
gatyām:
Adhikarana
TypeNoun
Rootgati
FormFeminine, Locative, Singular
gacchantithey go/attain
gacchanti:
TypeVerb
Rootgam
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
puruṣottamamthe Supreme Person (Puruṣottama)
puruṣottamam:
Karma
TypeNoun
Rootpuruṣottama
FormMasculine, Accusative, Singular
ekāntinaḥexclusive (single-minded) devotees
ekāntinaḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootekāntin
FormMasculine, Nominative, Plural
tubut/indeed
tu:
TypeIndeclinable
Roottu
puruṣāḥmen/persons
puruṣāḥ:
Karta
TypeNoun
Rootpuruṣa
FormMasculine, Nominative, Plural
gacchantigo/attain
gacchanti:
TypeVerb
Rootgam
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
paramamsupreme
paramam:
TypeAdjective
Rootparama
FormNeuter, Accusative, Singular
padamstate/abode/goal
padam:
Karma
TypeNoun
Rootpada
FormNeuter, Accusative, Singular

जनमेजय उवाच

J
Janamejaya
P
Puruṣottama
V
Vāsudeva
A
Aniruddha
P
Pradyumna
S
Saṅkarṣaṇa
P
Paramaṃ Padam