Shloka 40

Atithi’s Direction to the Nāga-sage Padma at Naimiṣa (अतिथ्युपदेशः—नैमिषे पद्मनागोपाख्यानप्रस्तावः)

Devanagari script

अथ दधीचस्तथैवाविमना: सुखदुःखसमो महायोगी आत्मानं समाधाय शरीरपरित्यागं चकार,यह सुनकर दधीचिके मनमें पूर्ववत्‌ सोत्साह बना रहा, तनिक भी उदासी नहीं हुई। वे सुख और दु:खमें समान भाव रखनेवाले महान्‌ योगी थे। उन्होंने आत्माको परमात्मामें लगाकर अपने शरीरका परित्याग कर दिया

Transliteration

atha dadhīcas tathaivāvimanaḥ sukhaduḥkha-samaḥ mahāyogī ātmānaṃ samādhāya śarīra-parityāgaṃ cakāra |

Translation

तेव्हा दधीची पूर्ववत्‌च अविचल व प्रसन्न राहिले; त्यांच्या मनात किंचितही विषाद आला नाही. सुख-दुःखात समभाव ठेवणाऱ्या त्या महायोग्याने आत्म्याला समाधीत स्थिर करून, परमात्म्यात अंतःकरण लावून देहाचा त्याग केला.

Word by Word

अथthen/thereupon

दधीचःDadhichi (sage)

तथाthus/in that manner

एवindeed/just

अविमनाःnot dejected; untroubled in mind

सुखhappiness/pleasure

दुःखsorrow/pain

समःequal; even-minded

महायोगीgreat yogin

आत्मानम्the self

समाधायhaving composed/fixed (in concentration)

शरीरbody

परित्यागम्abandonment; renunciation

चand

चकारdid; performed

Speaker

तास्त्वाष्ट उवाच क्‍व गमिष्यथास्यतां तावन्मया सह श्रेयो भविष्यन्तीति

Characters & Entities

Dadhīca

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes