Shloka 41
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
Devanagari script
प्रदिशस्व बल॑ तस्य यो5धिकारार्थचिन्तक: । एवमुक्तो महादेवो देवांस्तानिदमब्रवीत्,“उस अधिकार और प्रयोजनका चिन्तन करनेवाला जो पुरुष है, उसे आप कर्तव्यपालनकी शक्ति प्रदान कीजिये।” उनके ऐसा कहनेपर महान् देव ब्रह्माजीने उन देवताओंसे इस प्रकार कहा
Transliteration
pradiśasva balaṁ tasya yo ’dhikārārthacintakaḥ | evam ukto mahādevo devāṁs tān idam abravīt |
Translation
“जो त्या अधिकार व प्रयोजनाचा विचार करतो, त्याला कर्तव्यपालनाचे बळ द्या.” असे म्हटल्यावर महादेव ब्रह्मदेवांनी त्या देवांना असे सांगितले।
Word by Word
प्रदिशस्वgrant, bestow
प्रदिशस्व:
TypeVerb
Rootप्र-√दिश्
Formलोट् (imperative), परस्मैपद, मध्यम, एकवचन
बलम्strength, power
बलम्:
Karma
TypeNoun
Rootबल
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
तस्यof him/that (person)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
अधिकारार्थचिन्तकःone who thinks about duty/authority and purpose
अधिकारार्थचिन्तकः:
Karta
TypeNoun
Rootअधिकारार्थचिन्तक
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्तःhaving been addressed/said to
उक्तः:
TypeAdjective
Root√वच् (उच्यते) → उक्त
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
महादेवःthe great god (Mahadeva)
महादेवः:
Karta
TypeNoun
Rootमहादेव
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
तान्those (them)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
इदम्this (speech/statement)
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Root√ब्रू
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथम, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśaṃpāyanaB
BrahmāD
DevasVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes