Shloka 14

Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)

Devanagari script

एतन्मे संशयं विप्र हृदि शल्यमिवार्पितम्‌ । छिन्धीतिहासकथनात्‌ पर कौतूहलं हि मे,विप्रवर! यह संशय मेरे हृदयमें काँटेके समान चुभता है। आप इतिहास सुनाकर मेरे संदेहका निवारण करें। मेरे मनमें इस विषयको जाननेके लिये बड़ी उत्कण्ठा हो रही है

Transliteration

etan me saṁśayaṁ vipra hṛdi śalyam ivārpitam | chindhīti hāsakathanāt para kautūhalaṁ hi me ||

Translation

विप्रवर! हा संशय माझ्या हृदयात काट्यासारखा रुतून बसला आहे. आपण इतिहास सांगून तो छेदून टाका; कारण या विषयाचे सत्य जाणण्याची मला फार उत्कंठा आहे.

Word by Word

• {'etat': 'this (matter)', 'me': 'my / of me', 'saṁśayam': 'doubt, uncertainty', 'vipra': 'Brahmin

• learned priest/sage', 'hṛdi': 'in the heart', 'śalyam': 'a thorn

• figuratively a painful, nagging doubt', 'iva': 'like, as if', 'ārpitam': 'placed, lodged, implanted', 'chindhi': 'cut (it) off

• resolve', 'itihāsa-kathanāt': 'by narration of itihāsa (traditional historical/epic account)', 'para': 'O excellent one

• O best (vocative sense)', 'kautūhalam': 'curiosity, eager interest', 'hi': 'indeed, surely'}

Speaker

जनमेजय उवाच

Characters & Entities

• Janamejaya
• vipra (a Brahmin sage/interlocutor)
• itihāsa (traditional epic account)