Shloka 38
नारायणीयमाख्यानम् (Nārāyaṇīyam Ākhyānam) — Nārada’s Return and Hymnic Consolidation
Devanagari script
“जबतक इस संसारमें पर्वतोंकी सत्ता रहेगी और जबतक समुद्रोंकी स्थिति बनी रहेगी, तबतक तुम्हारी और तुम्हारे पुत्रकी अक्षय कीर्ति इस संसारमें छायी रहेगी ।।
Translation
जोपर्यंत या जगात पर्वतांचे अस्तित्व राहील आणि जोपर्यंत समुद्रांची स्थिती टिकून राहील, तोपर्यंत तुझी आणि तुझ्या पुत्राची अक्षय कीर्ती या जगात पसरलेली राहील. आणि हे महामुने! माझ्या प्रसादाने तू या लोकी सदैव आपल्या पुत्रासारखी छाया पाहशील—ती सर्वत्र दिसेल, कधीही नजरेआड होणार नाही.
Word by Word
छायाम्shadow; (here) a protective presence
छायाम्:
Karma
TypeNoun
Rootछाया
FormFeminine, Accusative, Singular
स्वपुत्रसदृशीम्like (one's) own son
स्वपुत्रसदृशीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्वपुत्र-सदृश
FormFeminine, Accusative, Singular
सर्वतःon all sides; everywhere
सर्वतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
अनपगाम्not departing; unfailing
अनपगाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनपगा
FormFeminine, Accusative, Singular
सदाalways
सदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसदा
द्रक्ष्यसेyou will see
द्रक्ष्यसे:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
FormSimple Future (Luṭ), 2, Singular, Ātmanepada
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Locative, Singular
मत्प्रसादात्from/through my favor (grace)
मत्प्रसादात्:
Apadana
TypeNoun
Rootमत्-प्रसाद
FormMasculine, Ablative, Singular
महामुनेO great sage
महामुने:
TypeNoun
Rootमहामुनि
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes