Shloka 12
नारायणीयमाख्यानम् (Nārāyaṇīyam Ākhyānam) — Nārada’s Return and Hymnic Consolidation
न च प्रतिजघानास्य स गतिं पर्वतोत्तम: । तत्पश्चात् उन पर्वतशिखरोंसे वे सहसा आगे निकल गये। वह श्रेष्ठ पर्वत उनकी गतिको रोक न सका ।। ततो महानभूच्छब्दो दिवि सर्वदिवौकसाम्
na ca pratijaghānāsya sa gatiṁ parvatottamaḥ | tatpaścāt tu na parvataśikharaiḥ saḥ sahasā agre nirgataḥ | sa śreṣṭhaḥ parvatas tasya gatiṁ roddhuṁ na śaśāka || tato mahān abhūc chabdo divi sarvadivaukasām ||
तो श्रेष्ठ पर्वतही त्याची गती रोखू शकला नाही; ना प्रत्याघात केला, ना त्याच्या वेगाला अडथळा आणला. मग तो त्या पर्वतशिखरांना सहसा ओलांडून प्रचंड वेगाने पुढे निघून गेला—असा त्याचा आवेग की उत्तम पर्वतही त्याला थांबवू शकला नाही. तेव्हा आकाशात सर्व देवांमध्ये महान् गर्जना उठली.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the idea of irresistible momentum—when a being’s force (physical or moral) is fully set in motion, even seemingly immovable obstacles may fail to restrain it; the cosmic reaction (the roar among celestials) highlights how extraordinary acts reverberate beyond the immediate scene.
A figure moves with such speed and power that the foremost mountain cannot check his course; he shoots past the mountain-peaks, and a tremendous sound arises in the heavens among the celestial beings, marking the event as wondrous and momentous.