Shloka 15
अध्याय ३३१: नारायणकथा-प्रशंसा तथा नारदस्य श्वेतद्वीप-निवृत्ति एवं बदरी-आगमनम् | Chapter 331: Praise of the Nārāyaṇa Narrative; Nārada’s Return from Śvetadvīpa and Arrival at Badarī
न जानपदिकं दुःखमेक: शोचितुमहति । अशोचन् प्रतिकुर्वीत यदि पश्येदुपक्रमम्,सारे देशपर आये हुए संकटके लिये किसी एक व्यक्तिको शोक करना उचित नहीं है। यदि उस संकटको टालनेका कोई उपाय दिखलायी दे तो शोक छोड़कर उसे ही करना चाहिये
na jānapadikaṃ duḥkham ekaḥ śocitum arhati | aśocan pratikurvīta yadi paśyed upakramam ||
नारद म्हणाले—संपूर्ण प्रदेशावर आलेल्या संकटासाठी एखाद्याने ते आपल्यावरच आले आहे अशा रीतीने शोक करणे योग्य नाही. जर त्यावर उपाय किंवा प्रतिकार दिसत असेल, तर शोक सोडून त्या उपायातच प्रवृत्त व्हावे.
नारद उवाच
Educational Q&A
Grief is unproductive when a widespread disaster strikes; if a remedy is possible, one should restrain lamentation and take effective action. The verse emphasizes discernment (seeing a means) and duty-oriented response over solitary, self-centered sorrow.
In the Śānti Parva’s instruction-oriented setting, Nārada offers counsel on conduct: when suffering is collective (jānapadika), an individual should not merely mourn; upon recognizing a feasible upakrama (practical measure), one should actively work to counter the संकट.