Shloka 14
Nārāyaṇasya Guhya-nāmāni Niruktāni (Etymologies of Nārāyaṇa’s Secret Epithets) / नारायणस्य गुह्यनामानि निरुक्तानि
Devanagari script
सर्वारम्भपरित्यागी निराशीरन्निष्परिग्रह: । येन सर्व परित्यक्त स विद्वान स च पण्डित:
Translation
ज्याने सर्व आरंभांचे संकल्प त्यागले आहेत, ज्याच्या मनात कोणतीही अपेक्षा नाही, जो संग्रह करत नाही, आणि ज्याने सर्व काही परित्याग केले आहे—तोच विद्वान, तोच पंडित।
Word by Word
सर्वारम्भपरित्यागीone who has abandoned all undertakings
सर्वारम्भपरित्यागी:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व-आरम्भ-परित्यागिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
निराशीःdesireless, without expectation
निराशीः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिराशिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
अनिष्परिग्रहःnon-possessive, not accumulating
अनिष्परिग्रहः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनिष्परिग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular
येनby whom
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma
TypePronoun/Adjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
परित्यक्तम्abandoned, renounced
परित्यक्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootपरि-त्यज्
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
विद्वान्a learned man
विद्वान्:
Karta
TypeNoun
Rootविद्वस्
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पण्डितःa wise man
पण्डितः:
Karta
TypeNoun
Rootपण्डित
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
नारद उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes