Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Śuka–Janaka Saṃvāda: Āśrama-krama, Jñāna-vijñāna, and the Marks of Liberation (शुक-जनक संवादः)

अकार्पण्यमसंरम्भ: क्षमा धृतिरहिंसता । समता सत्यमानृण्यं मार्दवं हवीरचापलम्‌,धैर्य, आनन्द, प्रीति, उत्कर्ष, प्रकाश (ज्ञानशक्ति), सुख, शुद्धि, आरोग्य, संतोष, श्रद्धा, अकार्पण्य (दीनताका अभाव), असंरम्भ (क्रोधका अभाव), क्षमा, धृति, अहिंसा, समता, सत्य, ऋणसे रहित होना, मृदुता, लज्जा, अचंचलता, शौच, सरलता, सदाचार, अलोलुपता, हृदयमें सम्भ्रमका न होना, इष्ट और अनिष्टके वियोगका बखान न करना, दानके द्वारा धैर्य धारण करना, किसी वस्तुकी इच्छा न करना, परोपकार और सम्पूर्ण प्राणियोंपर दया--ये सब सत्त्वसम्बन्धी गुण बताये गये हैं

Yājñavalkya uvāca: akāṛpaṇyam asaṃrambhaḥ kṣamā dhṛtir ahiṃsatā | samatā satyam ānṛṇyaṃ mārdavaṃ hrīr acāpalam ||

याज्ञवल्क्य म्हणाले—अकार्पण्य, असंरम्भ, क्षमा, धृति आणि अहिंसा; समता, सत्य, ऋणमुक्तता, मार्दव, लज्जा आणि अचंचलता—हे सत्त्वजन्य गुण सांगितले आहेत.

अकार्पण्यम्non-miserliness; absence of meanness
अकार्पण्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootअकार्पण्य
FormNeuter, Nominative, Singular
असंरम्भःabsence of anger/impetuosity
असंरम्भः:
Karta
TypeNoun
Rootअसंरम्भ
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षमाforbearance; forgiveness
क्षमा:
Karta
TypeNoun
Rootक्षमा
FormFeminine, Nominative, Singular
धृतिःsteadfastness; firmness
धृतिः:
Karta
TypeNoun
Rootधृति
FormFeminine, Nominative, Singular
अहिंसताnon-violence
अहिंसता:
Karta
TypeNoun
Rootअहिंसता
FormFeminine, Nominative, Singular
समताequanimity; even-mindedness
समता:
Karta
TypeNoun
Rootसमता
FormFeminine, Nominative, Singular
सत्यम्truthfulness
सत्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Nominative, Singular
आनृण्यम्freedom from debt/obligation
आनृण्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootआनृण्य
FormNeuter, Nominative, Singular
मार्दवम्gentleness; softness
मार्दवम्:
Karta
TypeNoun
Rootमार्दव
FormNeuter, Nominative, Singular
ह्रीःmodesty; shame (sense of propriety)
ह्रीः:
Karta
TypeNoun
Rootह्री
FormFeminine, Nominative, Singular
अचापलम्steadiness; absence of fickleness
अचापलम्:
Karta
TypeNoun
Rootअचापल
FormNeuter, Nominative, Singular

याज़्वल्क्य उवाच

Y
Yājñavalkya