Shloka 14
शुकस्य मिथिलागमनम् (Śukasya Mithilāgamanam) — Śuka’s Journey to Mithilā and the Courtly Test
Devanagari script
सर्वतः पाणिपादान्त: सर्वतो$क्षिशिरोमुख: । सर्वतः: श्रुतिमाल्लोके सर्वमावृत्य तिष्तति
Transliteration
sarvataḥ pāṇipādāntaḥ sarvato 'kṣiśiromukhaḥ | sarvataḥ śrutimāl loke sarvam āvṛtya tiṣṭhati ||
Translation
याज्ञवल्क्य म्हणाले— ज्यांचे सर्व बाजूंनी हात-पाय आहेत, सर्व बाजूंनी नेत्र, मस्तक व मुख आहेत आणि सर्वत्र कान आहेत; ते जगातील सर्व काही व्यापून, सर्वांना आच्छादित करून स्थित आहेत।
Word by Word
सर्वतःon all sides/everywhere
सर्वतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
पाणिhand
पाणि:
Karta
TypeNoun
Rootपाणि
FormMasculine, Nominative, Singular
पादfoot
पाद:
Karta
TypeNoun
Rootपाद
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्तःwithin/inside
अन्तः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअन्तः
सर्वतःon all sides/everywhere
सर्वतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
अक्षिeye
अक्षि:
Karta
TypeNoun
Rootअक्षि
FormNeuter, Nominative, Singular
शिरस्head
शिरस्:
Karta
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Nominative, Singular
मुखःmouth/face
मुखः:
Karta
TypeNoun
Rootमुख
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वतःon all sides/everywhere
सर्वतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
श्रुतिमान्having hearing/ears
श्रुतिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रुतिमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
सर्वम्all (everything)
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
आवृत्यhaving covered/pervaded
आवृत्य:
Karana
TypeVerb
Rootआ-√वृ (वृञ् आवरणे)
FormAbsolutive (क्त्वान्त/ल्यप्), Parasmaipada (usage-neutral)
तिष्ठतिstands/abides
तिष्ठति:
Karta
TypeVerb
Root√स्था (तिष्ठति)
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
Speaker
याज़्वल्क्य उवाच
Characters & Entities
Y
YājñavalkyaP
Paramātman (implied)L
Loka (the world)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes