Shloka 9
Śukasya Janma-yoga-phalaṁ — Vyāsasya Tapasā Putrārthaḥ (Śānti-parva 310)
Devanagari script
न तवाविदितं किंचिन्मां तु जिज्ञासते भवान् । पृष्टेन चापि वक्तव्यमेष धर्म: सनातन:,यद्यपि तुमसे कोई भी विषय अज्ञात नहीं है, फिर भी मुझसे पूछते हो तो कहना ही पड़ता है; क्योंकि किसीके पूछनेपर जानकार मनुष्यको उसके प्रश्नका उत्तर देना ही चाहिये। यही सनातन धर्म है
Translation
तुला काहीही अज्ञात नाही; तरीही तू माझ्याकडे जिज्ञासा करतोस. आणि विचारल्यावर सांगणे हेच योग्य—हा सनातन धर्म आहे.
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तवof you/your
तव:
TypeNoun
Rootत्वद्
Form—, Genitive, Singular
अविदितम्unknown
अविदितम्:
TypeAdjective
Rootअविदित
FormNeuter, Nominative, Singular
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
Karta
TypePronoun
Rootकिञ्चित्
FormNeuter, Nominative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Singular
तुbut/however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
जिज्ञासतेwishes to know/inquires
जिज्ञासते:
TypeVerb
Rootज्ञा
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
पृष्टेनby (your) asking / when asked
पृष्टेन:
Karana
TypeNoun
Rootपृष्ट
FormNeuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
वक्तव्यम्must be spoken/should be said
वक्तव्यम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormNeuter, Nominative, Singular, Gerundive (tavya), impersonal obligation
एषःthis
एषः:
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मःdharma/duty
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
सनातनःeternal
सनातनः:
TypeAdjective
Rootसनातन
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
याज़्ञवल्क्य उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes