Shloka 24
Jarā-Mṛtyu-anatikrama: Janaka–Pañcaśikha-saṃvāda
Aging and Death Cannot Be Overstepped
Devanagari script
अहमेव हि सम्मोहादन्यमन्यं जनाज्जनम् | मत्स्यो यथोदकज्ञानादनुवर्तितवानहम्
Transliteration
ahameva hi sammohād anyam anyaṃ janāj janam | matsyo yathodakajñānād anuvartitavān aham ||
Translation
‘मीच तर मोहामुळे जन्मोजन्मी एका देहातून दुसऱ्या देहाचा पाठपुरावा करत राहिलो. जशी मासळी पाण्यालाच जीवनाचा आधार मानून एका जलाशयातून दुसऱ्यात जाते, तसाच मीही भ्रमित होऊन एका शरीरातून दुसऱ्या शरीरात भटकत राहिलो.’
Word by Word
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हिfor/indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सम्मोहात्from delusion
सम्मोहात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसम्मोह
Formपुं, पञ्चमी, एकवचन
अन्यम्another (one)
अन्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्य
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
अन्यम्another (one)
अन्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्य
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
जनात्from a person
जनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootजन
Formपुं, पञ्चमी, एकवचन
जनम्a person
जनम्:
Karma
TypeNoun
Rootजन
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
मत्स्यःa fish
मत्स्यः:
Karta
TypeNoun
Rootमत्स्य
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
यथाas/just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
उदक-ज्ञानात्from (his) notion/knowledge of water
उदक-ज्ञानात्:
Apadana
TypeNoun
Rootउदक-ज्ञान
Formनपुं, पञ्चमी, एकवचन
अनुवर्तितवान्followed/went along
अनुवर्तितवान्:
TypeVerb
Rootअनु√वृत्
Formभूत (परिप्रास/परफेक्टिव; -तवान् प्रत्यय), प्रथम, एकवचन, पुं
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
Speaker
वसिष्ठ उवाच
Characters & Entities
व
वसिष्ठ (Vasiṣṭha)म
मत्स्य (fish)उ
उदक (water)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes