Shloka 25
अव्यक्त–पुरुष–विवेकः (Discrimination of Avyakta/Prakṛti and Puruṣa) — Yājñavalkya’s Anvīkṣikī to Viśvāvasu
योग एष हि योगानां किमन्यद् योगलक्षणम् । एवं पश्यं प्रपश्यन्ति आत्मानमजरं परम्
yoga eṣa hi yogānāṁ kim anyad yogalakṣaṇam | evaṁ paśyan prapaśyanti ātmānam ajaraṁ param ||
वसिष्ठ म्हणाले—हाच सर्व योगांचा खरा योग; यापेक्षा वेगळे योगाचे आणखी कोणते लक्षण असू शकते? अशा प्रकारे पाहणारे संयमी द्रष्टे अजन्मा, अजर आणि परात्पर अशा परम आत्म्याचे दर्शन करतात. हे केवळ वाद नाही; अज्ञान निवृत्त झाल्यावर अंतर्ज्योती प्रकटते आणि निर्मळ, निरुपाधिक तत्त्वाचा साक्षात्कार घडवते.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Yoga is defined here as direct, clear seeing of the Supreme Self—ageless and transcendent. The verse frames authentic yoga not as external technique alone but as inner realization that culminates in the vision of the highest Ātman.
In Śānti Parva’s instructional setting, Vasiṣṭha speaks as a teacher, summarizing what constitutes the true hallmark of yoga: the contemplative vision by which accomplished practitioners behold the Supreme Self.