Shloka 27
Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse
Devanagari script
प्राप्तुयाद् विषयांश्वैव पुनश्चोग्रं तपश्चरेत् । संक्षिपेच्च पुनस्तात सूर्यस्तेजोगुणानिव
Translation
तात! तो त्या देहांद्वारे विषयभोगही करतो आणि उग्र तपश्चर्याही करतो. नंतर, जसा सूर्य आपल्या तेजोमय किरणांना आवरतो, तसा तो सर्व रूपांना पुन्हा आपल्या मध्ये संक्षिप्त करतो.
Word by Word
प्राप्तुयात्should obtain/attain
प्राप्तुयात्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
FormVidhi-linga, Potential/Optative, 3, Singular, Parasmaipada
विषयान्sense-objects
विषयान्:
Karma
TypeNoun
Rootविषय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
उग्रंfierce/intense
उग्रं:
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
तपःausterity/penance
तपः:
Karma
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
चरेत्should practice/perform
चरेत्:
Karta
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
FormVidhi-linga, Potential/Optative, 3, Singular, Parasmaipada
संक्षिपेत्should draw in/contract
संक्षिपेत्:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-क्षिप् (धातु)
FormVidhi-linga, Potential/Optative, 3, Singular, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
तातdear one/son (voc.)
तात:
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
सूर्यःthe sun
सूर्यः:
Karta
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तेजोगुणान्qualities/attributes of radiance
तेजोगुणान्:
Karma
TypeNoun
Rootतेजस्-गुण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
तातdear one/son (voc.)
तात:
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes