Shloka 136
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
सूंजयं पुत्रशोकार्त यथायं नारदो<ब्रवीत् | इस विषयमें एक प्राचीन इतिहासका उदाहरण दिया जाता है, जैसा कि इन देवर्षि नारदजीने पुत्र-शोकसे पीड़ित हुए राजा सूंजयसे कहा था,स चेन्ममार सूंजय चतुर्भद्रतरस्त्वया । पुत्रात् पुण्यतरश्वैव मा पुत्रमनुतप्यथा: 'सूंजय! वे चारों कल्याणकारी गुणोंमें तुमसे बढ़े हुए थे। तुम्हारे पुत्रसे बहुत अधिक पुण्यात्मा थे। जब वे भी मर गये, तब तुम्हारे पुत्रकी क्या बात है? अतः तुम उसके लिये शोक न करो
Vāyudeva uvāca | Suñjayaṁ putraśokārta yathāyaṁ Nārado 'bravīt | asmin viṣaye ekaḥ prācīna itihāsaḥ udāharaṇam ucyate, yathā devarṣiḥ Nāradaḥ putraśokena pīḍitaṁ rājānaṁ Suñjayam uvāca | sa cen mamāra Suñjaya caturbhadrataras tvayā | putrāt puṇyataras caiva mā putram anutapyathāḥ ||
वायुदेव म्हणाले—या विषयात एक प्राचीन इतिहासाचा दाखला दिला जातो; जसा देवर्षी नारदांनी पुत्रशोकाने व्याकुळ झालेल्या राजा सूंजयाला सांगितले—“सूंजय! ते चारही तुझ्यापेक्षा अधिक कल्याणकारी व श्रेष्ठ होते आणि तुझ्या पुत्रापेक्षा कितीतरी अधिक पुण्यवान होते. जेव्हा तेही मरण पावले, तर तुझ्या पुत्राची काय कथा? म्हणून पुत्रासाठी शोक करू नकोस.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Grief should be moderated by insight into impermanence: even the most auspicious and highly meritorious beings die; therefore excessive lamentation for one’s own loss is not wise. The counsel redirects the mind from personal attachment toward steadiness and acceptance aligned with dharma.
Vāyudeva introduces an instructive old story: Nārada once addressed King Suñjaya, who was overwhelmed by sorrow for his deceased son. Nārada argues by precedent—if even four superior and more virtuous persons have died, Suñjaya should not be consumed by grief for his son.