Shloka 11
अध्याय २८६ — पराशर-उपदेशः
Ethical Restraint, Mortality, and Karma
यस्मै प्राज्ञा: कथयन्ते मनुष्या: प्रज्ञामूलं हीन्द्रियाणां प्रसाद: । मुहान्ति शोचन्ति तथेन्द्रियाणि प्रज्ञालाभो नास्ति मूढेन्द्रियस्थ
yasmai prājñāḥ kathayante manuṣyāḥ prajñāmūlaṃ hīndriyāṇāṃ prasādaḥ | muhānti śocanti tathendriyāṇi prajñālābho nāsti mūḍhendriyasthaḥ ||
विवेकी लोक सांगतात की प्रज्ञेचे मूळ इंद्रियांची निर्मळता व प्रसन्नता आहे. पण ज्यांची इंद्रिये मोह व शोकात बुडाली आहेत, त्या मोहाच्छन्न इंद्रियधारकाला कधीही प्रज्ञेचा लाभ होत नाही.
समड़ उवाच
Educational Q&A
Wisdom (prajñā) depends on the purified, calm functioning of the senses; when the senses are overwhelmed by delusion (moha) and grief (śoka), discernment cannot arise.
In the didactic setting of Śānti Parva, the speaker presents a moral-psychological principle: inner clarity is the prerequisite for right understanding, and emotional turbulence that grips the senses prevents the attainment of wisdom.