Shloka 1
अध्याय २८६ — पराशर-उपदेशः
Ethical Restraint, Mortality, and Karma
/ भीकम (2 अमान षडशीर्त्याधिकद्विशततमो< ध्याय: समड़के द्वारा नारदजीसे अपनी शोकहीन स्थितिका वर्णन युधिछिर उवाच शोकाद् दुःखाच्च मृत्योश्च त्रसन्ते प्राणिन: सदा । उभयं नो यथा न स्यात् तन्मे ब्रूहि पितामह,युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! संसारके सभी प्राणी सदा शोक, दुःख और मृत्युसे डरते रहते हैं; अतः आप हमें ऐसा उपदेश दें, जिससे हमलोगोंको उन दोनोंका भय न रहे
yudhiṣṭhira uvāca | śokād duḥkhāc ca mṛtyoś ca trasante prāṇinaḥ sadā | ubhayaṃ no yathā na syāt tan me brūhi pitāmaha ||
युधिष्ठिर म्हणाला—पितामह! संसारातील सर्व प्राणी नेहमी शोक, दुःख आणि मृत्यू यांना भयभीत असतात. असा उपदेश मला सांगा की हे भय आम्हांला उरू नयेत।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames the central problem of human existence—fear arising from grief, suffering, and death—and requests a dharmic instruction that removes these fears at their root, pointing toward inner steadiness and a liberating understanding rather than merely external remedies.
In the Śānti Parva’s instruction sequence, Yudhiṣṭhira addresses Bhīṣma as ‘Grandfather’ and asks for guidance: since all beings fear sorrow, pain, and death, Bhīṣma should teach a way by which such fear does not arise for them.