Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
आपके सैकड़ों उदर, सैकड़ों आवर्त और सैकड़ों जिह्वाएँ होनेके कारण आप क्रमशः शतोदर, शतावर्त और शतजिद्ठ नामसे प्रसिद्ध हैं। आपको प्रणाम है। गायत्री-मन्त्रका जप करनेवाले द्विज आपकी ही महिमाका गान करते हैं और सूर्योपासक सूर्यके रूपमें आपकी ही आराधना करते हैं। ऋषिगण आपको ही ब्रह्मा, शतक्रतु इन्द्र और आकाशके समान सर्वोच्च पद मानते हैं ।। मूर्ती हि ते महामूर्ते समुद्राम्बरसंनिभ । सर्वा वै देवता हास्मिन् गावो गोष्ठ इवासते
Bhīṣma uvāca: śatodaraśatāvartaśatajihvābhir eva ca | kramāt tvaṁ śatodaraḥ śatāvartaḥ śatajihva iti śrutaḥ || namas te | gāyatrīmantrajapino dvijāḥ tavaiva mahimānaṁ gāyanti, sūryopāsakāś ca sūryarūpeṇa tvām eva ārādhayanti | ṛṣayaś ca tvām eva brahmāṇaṁ śatakratuṁ indraṁ ca ākāśavat paramam padam manyante || mūrtiḥ hi te mahāmūrte samudrāmbarasaṁnibhā | sarvā vai devatā hy asmin gāvo goṣṭha ivāsate ||
तुझ्याकडे शेकडो उदर, शेकडो आवर्त आणि शेकडो जिह्वा असल्यामुळे तू क्रमाने ‘शतोदर’, ‘शतावर्त’ आणि ‘शतजिह्व’ या नावांनी प्रसिद्ध आहेस. तुला नमस्कार. गायत्री-मंत्राचा जप करणारे द्विज तुझाच महिमा गातात आणि सूर्योपासक सूर्यरूपाने तुझीच आराधना करतात. ऋषी तुला ब्रह्मा, शतक्रतु इंद्र आणि आकाशासारखे सर्वोच्च पद मानतात. हे महामूर्ते! तुझी मूर्ती समुद्र व अंबरासारखी विशाल आहे; तुझ्यात सर्व देवता गोठ्यातील गायींसारखे निवास करतात.
भीष्म उवाच