Previous Verse
Next Verse

Shloka 194

Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment

Parāśara’s Instruction

जैसे भगवान्‌ शिव सब देवताओंमें श्रेष्ठ हैं, उसी प्रकार यह वेदतुल्य स्तोत्र सभी स्तुतियोंमें श्रेष्ठ है ।। यशोराज्यसुखैश्वर्यकामार्थधनकांक्षिभि: | श्रोतव्यो भक्तिमास्थाय विद्याकामैश्ष यत्नतः

yathā bhagavān śivaḥ sarvadevatāsu śreṣṭhaḥ, tathā idaṃ vedatulyaṃ stotraṃ sarvastutīṣu śreṣṭham || yaśorājyasukhaiśvaryakāmārthadhanākāṅkṣibhiḥ | śrotavyaṃ bhaktim āsthāya vidyākāmaiś ca yatnataḥ ||

भीष्म म्हणाले—जसा भगवान् शिव सर्व देवांमध्ये श्रेष्ठ मानला जातो, तसाच वेदतुल्य पवित्र हा स्तव सर्व स्तुत्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे. म्हणून यश, राज्य, सुख, ऐश्वर्य, काम्यफल, अर्थ व धन यांची इच्छा करणाऱ्यांनी, तसेच विद्या इच्छिणाऱ्यांनी, भक्ती धारण करून यत्नपूर्वक याचे श्रवण करावे.

यशःfame
यशः:
TypeNoun
Rootयशस्
FormNeuter, Nominative, Singular
राज्यkingdom, sovereignty
राज्य:
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Nominative, Singular
सुखhappiness, comfort
सुख:
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Nominative, Singular
ऐश्वर्यlordship, power, prosperity
ऐश्वर्य:
TypeNoun
Rootऐश्वर्य
FormNeuter, Nominative, Singular
कामdesire
काम:
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्थpurpose; wealth (artha)
अर्थ:
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
धनwealth, money
धन:
TypeNoun
Rootधन
FormNeuter, Nominative, Singular
काङ्क्षिभिःby/with those who desire (seekers)
काङ्क्षिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootकाङ्क्षिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
श्रोतव्यःis to be heard; should be listened to
श्रोतव्यः:
TypeVerb
Rootश्रु
FormMasculine, Nominative, Singular
भक्तिम्devotion
भक्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootभक्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
आस्थायhaving adopted; resorting to
आस्थाय:
TypeVerb
Rootआस्था (आ + स्था)
FormAbsolutive (Gerund)
विद्याknowledge, learning
विद्या:
TypeNoun
Rootविद्या
FormFeminine, Nominative, Singular
कामैःwith desires; by those desiring
कामैः:
Karana
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
यत्नतःcarefully; with effort
यत्नतः:
TypeIndeclinable
Rootयत्नतः

भीष्म उवाच

B
Bhishma
S
Shiva
S
stotra (hymn)

Educational Q&A

Bhīṣma teaches that a truly authoritative hymn—likened to the Veda—should be approached through devoted listening. Such devotional receptivity is presented as a dharmic means that supports both worldly aims (fame, sovereignty, prosperity) and higher aims (knowledge).

In the Śānti Parva’s instruction setting, Bhīṣma is recommending and extolling a particular Śiva-stotra, declaring it supreme among praises and urging various seekers—of success, wealth, and learning—to listen to it with devotion and diligence.