Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

अध्याय २८१ — दानधर्मः, न्यायागतधनम्, ऋणत्रय-परिशोधनं च

Dāna ethics, lawful wealth, and settling obligations

वृत्रं विनिहतं दृष्टवा देवानां भरतर्षभ: । उसने उस महाकाय दैत्य वृत्रासुरको तुरंत ही धराशायी कर दिया-। भरतश्रेष्ठ) फिर तो वृत्रासुरको मारा गया देख चारों ओरसे देवताओंका सिंहनाद वहाँ “बारबार गूँजने लगा ।। ९ न ! वृत्रं तु हत्वा मघवा दानवारिमहायशा:

vṛtraṃ vinihataṃ dṛṣṭvā devānāṃ bharatarṣabha | … vṛtraṃ tu hatvā maghavā dānavārimahāyaśāḥ ||

हे भरतश्रेष्ठ, वृत्र मारला गेला असे पाहताच देवतांचा सिंहनाद सर्व बाजूंनी वारंवार घुमू लागला। वृत्राचा वध करून दानवांचा शत्रू, महायशस्वी मघवा (इंद्र) देवतांच्या उद्धाराचे साधन ठरला।

वृत्रम्Vṛtra (the demon), as object
वृत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
विनिहतम्slain, killed
विनिहतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवि-नि-हन् (धातु) / विनिहत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
भरतर्षभःO bull among the Bharatas (best of Bharatas)
भरतर्षभः:
Karta
TypeNoun
Rootभरतर्षभ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
वृत्रम्Vṛtra (as object)
वृत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
हत्वाhaving slain
हत्वा:
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
मघवाMaghavān (Indra)
मघवा:
Karta
TypeNoun
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
दानवारिःenemy of the Dānavas
दानवारिः:
Karta
TypeNoun
Rootदानवारि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
महायशाःof great fame
महायशाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहायशस् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
V
Vṛtra (Vṛtrāsura)
I
Indra (Maghavān)
D
Devas
D
Dānavas
B
Bharatarṣabha (addressee, likely Yudhiṣṭhira)