Shloka 34
Aśmagīta: Janaka’s Inquiry on Loss, Kāla, and the Limits of Control (अश्मगीता)
शीतमुष्णं तथा वर्ष कालेन परिवर्तते | एवमेव मनुष्याणां सुखदु:खे नरर्षभ,सर्दी, गर्मी और वर्षाका चक्र भी कालसे ही चलता है। नरश्रेष्ठ! इसी प्रकार मनुष्योंके सुख-दुःख भी कालसे ही प्राप्त होते हैं
śītam uṣṇaṃ tathā varṣaṃ kālena parivartate | evam eva manuṣyāṇāṃ sukha-duḥkhe nararṣabha ||
जनक म्हणाले—थंडी, उष्णता आणि पाऊस हे काळानुसार बदलत राहतात. त्याचप्रमाणे, हे नरश्रेष्ठ, मनुष्यांचे सुख-दुःखही काळामुळेच प्राप्त होते.
जनक उवाच
Educational Q&A
Janaka teaches equanimity: just as seasons inevitably change by the force of Time, so too pleasure and pain arise and pass according to Time; therefore one should not be shaken by either.
In the Śānti Parva’s instruction on peace and right conduct, King Janaka speaks to a noble interlocutor (“O best of men”), using the cycle of seasons to explain that human experiences of joy and grief are governed by Kāla (Time).