Shloka 25
Aśmagīta: Janaka’s Inquiry on Loss, Kāla, and the Limits of Control (अश्मगीता)
व्याधिरग्निर्जलं शस्त्र बुभुक्षाश्नापदो विषम् ज्वरश्ष मरणं जन्तोरुच्चाच्च पतनं तथा
vyādhir agnir jalaṁ śastraṁ bubhukṣā śvāpado viṣam | jvaraś ca maraṇaṁ jantor uccāc ca patanaṁ tathā ||
जनक म्हणाले—प्राण्याला रोग, अग्नी, पाणी, शस्त्र, भूक, हिंस्र पशू, विष, ताप आणि मृत्यू—अशा अनेक बाजूंनी संकट येते; तसेच उंचावरून पडणेही तितकेच भयावह. जीवन सतत अशा धोक्यांत असताना सुरक्षिततेच्या मदात बेफिकीर होऊ नये; जे धर्म्य आहे ते पुढे ढकलू नये; सावधपणे, संयमाने आणि तत्परतेने जगावे.
जनक उवाच
Educational Q&A
Life is inherently precarious, threatened by many causes; therefore one should not cling to false security, but cultivate restraint and timely commitment to dharma, remembering impermanence.
King Janaka is speaking in the Shanti Parva, listing the many hazards that can befall a living being to underscore the fragility of embodied life and to support a reflective, ethically alert stance.