Shloka 126
तदेतदुपशान्तेन बोद्धव्यं शुचिकर्मणा । मन और वाणीको अर्थात् मनसहित समस्त इन्द्रियोंको बुद्धिद्वारा वशमें करे
tadetadupaśāntena boddhavyaṃ śucikarmaṇā |
भीष्म म्हणाले—हे तत्त्व त्यानेच जाणावे, जो अंतःकरणाने शांत आहे आणि ज्याचे आचरण शुद्ध आहे. विवेकबुद्धीच्या ‘नेत्रा’ने मन व वाणी सहित सर्व इंद्रियांना वश करून त्यांना शमवावे; नंतर आत्मज्ञानाने त्या विवेकज्ञानालाही शांत करावे; आणि शेवटी जीवात्म्याला परमात्म्यात विलीन करावे. अशा रीतीने शुद्ध आचार-विचाराने युक्त साधक सर्व बाजूंनी निवृत्त होऊन शांतभावात स्थित राहून परमात्म्याचे प्रत्यक्ष साक्षात्कार करतो.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Realization of the highest truth requires inner calm and purity of conduct: restrain mind, speech, and senses through discriminative intellect; then transcend even that discriminative activity through Self-knowledge, culminating in absorption of the individual self into the Supreme.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma continues advising Yudhishthira, presenting a contemplative discipline: progressive inward withdrawal and stilling of faculties leading to direct realization of the Supreme.