Shloka 126
Adhyāya 272: Vṛtrasya Dharmiṣṭhatā, Indrasya Mohaḥ, Vasiṣṭha-upadeśaḥ
Vṛtra’s dharmic stature; Indra’s disorientation; Vasiṣṭha’s counsel
कुशलेनैव धर्मेण गतिमिष्टां प्रपद्यते । इस प्रकार मनुष्य पापात्मा हो जाता है। अब धर्मात्माके विषयमें मुझसे सुनो। वह जिस प्रकार परहित-साधक कल्याणकारी धर्मका आचरण करता है
kuśalenaiva dharmeṇa gatim iṣṭāṃ prapadyate |
भीष्म म्हणाले—कुशल व कल्याणकारी धर्माचे आचरण केल्यानेच मनुष्य इष्ट गतीला पोहोचतो. जसा परपीडा व अहितकारी वर्तनाने तो पापात्मा होतो, तसाच जो परहित-साधक, कल्याणकारी धर्म पाळतो तो कल्याणाचा भागीदार होतो. अशा क्षेमकारक धर्माच्या प्रभावानेच तो इच्छित अवस्था प्राप्त करतो.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Wholesome, welfare-promoting dharma is itself the effective means to attain one’s desired end; ethical conduct is presented as causally powerful, bringing well-being and the wished-for destiny.
In the Shanti Parva’s instruction on righteous living, Bhishma continues advising Yudhishthira by contrasting sinful tendencies with the dharmatman: the one who practices beneficial dharma for others’ good gains welfare and reaches the intended goal through dharma’s protective power.