Shloka 21
अनाचारसे सनातन धर्म मोहयुक्त होकर नष्ट हो जाता है। उसके द्वारा विद्वान, तपस्वी तथा काम-क्रोधको जीतनेवाला बलवान पुरुष भी मोहमें पड़ जाता है ।। आचाराज्जाजले प्राज्ञ: क्षिप्रं धर्ममवाप्रुयात् । एवं यः साधुभिरद्दान्तश्चरेदद्रोहचेतसा,जाजले! जो जितेन्द्रिय पुरुष अपने चित्तमें दूसरोंके प्रति द्रोह न रखकर, इस प्रकार श्रेष्ठ पुरुषोंद्वारा पालित आचारको अपने आचरणमें लाता है, वह विद्वान् वेदबोधित सदाचारका पालन करनेसे शीघ्र ही धर्मके रहस्यको जान लेता है
anācārase sanātana-dharmaḥ moha-yuktaḥ bhūtvā naśyati | tena vidvān tapasvī ca kāma-krodha-jayī balavān api puruṣo mohe nimajjati || ācārāj jāyate prājñaḥ kṣipraṃ dharmam avāpnuyāt | evaṃ yaḥ sādhubhir ādāntaś cared adroha-cetasā, jājale, sa vidvān veda-bodhitam sadācāraṃ pālayitvā kṣipraṃ dharmasya rahasyaṃ jānāti ||
तूलाधार म्हणाला—जेव्हा मनुष्य सदाचारापासून ढळतो, तेव्हा सनातन धर्म मोहाने आच्छादित होऊन नष्ट होतो. त्या च्युतीमुळे विद्वान, तपस्वी, बलवान आणि काम-क्रोध जिंकणारा पुरुषही मोहात पडतो. सदाचारातूनच प्राज्ञ पुरुष घडतो आणि तो शीघ्र धर्म प्राप्त करतो. म्हणून, हे जाजली, जो जितेंद्रिय पुरुष मनात कोणाविषयीही द्रोह न ठेवता सज्जनांनी पाळलेल्या आचारानुसार वागतो, तो विद्वान वेदांनी सांगितलेला सदाचार पाळून लवकरच धर्माचे रहस्य जाणतो।
तुलाधार उवाच
Educational Q&A
Dharma is safeguarded and understood through ācāra (right conduct) grounded in the example of the virtuous and in Vedic guidance; without such conduct, delusion can overwhelm even the learned and self-controlled.
In the Tulādhāra–Jājali discourse of Śānti Parva, Tulādhāra instructs the sage Jājali that ethical practice—especially living without malice and following the conduct upheld by good people—leads quickly to insight into dharma’s deeper principle.